LAPORAN ANALISIS CARITA WAYANG
KITAB LAYANG JAMUS KALIMUSADA
KELAS XII IPA 2
SMAN 1 PATOKBEUSI
2018/2019
KELOMPOK 8 : Ayu Yohana ( Ig: ayuyohana21 )
Adelia Amanda
Dede Rahmawati
Khoerunnisa
DAPTAR
EUSI
PANGJAJAP
..............................................................................................................................
I
DAPTAR EUSI
..........................................................................................................................II
1.
BAB 1 BUBUKA
1.1
Kasang Tukang....................................................................................................................1
1.2
Maksad Kagiatan.................................................................................................................1
2.
BAB
2 PEDARAN CARITA WAYANG
2.1 Harti Carita
Wayang.............................................................................................................
2
2.2
Ciri-ciri Carita Wayang.........................................................................................................2
2.3
Jenis-jenis Carita Wayang ....................................................................................................2
2.4
Istilah Carita Wayang ...........................................................................................................2
3.
BAB
3 LAPORAN KAGIATAN ANALISIS CARITA WAYANG KITAB LAYANG JAMUS KALIMUSADA
3.1
Parafase Carita Wayang .....................................................................................................3
3.2
Unsur Instrinsik Carita Wayang..........................................................................................4
3.2.a Tema.................................................................................................................................4
3.2.b
Judul.................................................................................................................................4
3.2.c
Tokoh Jeung Parwatakan ................................................................................................4
3.2.d
Galur................................................................................................................................4
3.2.e
Latar ................................................................................................................................4
3.2.f
Amanat.............................................................................................................................5
4.
BAB 4 PANUTUP
4.1
Kacindekan...........................................................................................................................6
4.2
Saran.....................................................................................................................................6
5. BAB 5 DAFTAR PUSAKA............................................................................................................7
II
PANGJAJAP
Puja sinareng syukur sumangga urang ronjatkeun ka Alloh, gusti nu miboga kaagungan. Nu parantos masihan rahmat sareng karunia ka urang sadaya, oge waktos ka panyusun pikeun nyelesaikeun susunan makalah basa Sunda nu miboga judul “Analisis Carita Wayang, nu judul na Kitab Layang Jamus Kalimusada Wayang Golek Asep Sunandar Suna”.
Teu hilap, panyusun oge ngucapkeun
hatur nuhun ka sadaya pihak anu parantos ngarojong jeung ngabantosan dina
panyusunan ieu makalah. Makalah basa sunda ngenaan “ Carita wayang” ieu teh
ditujukeun pikeun ngahontal kompetensi dasar pangajaran basa sunda nu parantos
didugikeun ku Guru Pangajaran Basa Sunda SMA Negeri 1 PATOKBEUSI.
Panyusun oge miharep yen ieu makalah tiasa masihan sumbangsih elmu pangaweruh dina pangajaran basa sunda, boh pikeun siswa, guru, oge ka nu maos ieu makalah.Tangtos, dina susunan jeung eusi ieu makalah aya kakirangan jeung kalepatan. Ku kituna,kritik oge talatah nu sipatna tiasa ngalereskeun ieu makalah, panyusun piharep. Sangkan panyusun tiasa ngembangkeun leuwih alus tur sae deui elmu pangaweruh, utamina dina widang pangajaran basa Sunda.
Panyusun oge miharep yen ieu makalah tiasa masihan sumbangsih elmu pangaweruh dina pangajaran basa sunda, boh pikeun siswa, guru, oge ka nu maos ieu makalah.Tangtos, dina susunan jeung eusi ieu makalah aya kakirangan jeung kalepatan. Ku kituna,kritik oge talatah nu sipatna tiasa ngalereskeun ieu makalah, panyusun piharep. Sangkan panyusun tiasa ngembangkeun leuwih alus tur sae deui elmu pangaweruh, utamina dina widang pangajaran basa Sunda.
I
BAB 1
BUBUKA
1. Kasang
Tukang
Wayang mangrupakeun kasenian,
kabudayaan orang indonesia khusus na orang jawa jeung sunda. Wayang lumangsung
turun temurun, ditilik tina carita na wayang sok nyaritakeun carita ramayana
atawa mahabarata, sarta nyaritakeun tentang agama. Salajeung na funsgi
pagelaran wayang teh pikeun saraana hiburan, nyebarkeun ajaran agama. Amanat
dina carita wayang teh beda-beda kumaha tina judul carita wayang eta, tapi
rata-rata amanat na ngandung pesen moral, sosial, kaagamaan jeung mamatahan dina
lamangsung kumaha kahidupan. Ngan dina jaman kiwari, dijaman ayeuna pagelaran
wayang golek teh geus tara, geus jarang.
Komo deui, carita carita wayang na. Kusabab kitu, carita wayang atanapi wayang
golek teh kudu dilestraikeun da sabab eta mah kabudayaan
2.
Tujuan kagiatan
1.
Nyumponan tugas bahasa sunda
2.
Ngalastarikeun Carita Wayang, atanapi Wayang Golek
1
BAB
2
PEDARAN
CARITA WAYANG
1. Harti
Carita Wayang
Carita wayang nyaeta
mangrupakeun karya sastra wangung lancaran atawa sok disebut oge prosa. Carita
wayang kaasup jenis prosa buhun. Conto jenis prosa buhun lianna nyaeta saperti
dongeng. Sedengkeun conto prosa modern nyaeta saperti carita pondook (carpon)
jeung novel. Ngawayang nyaeta magelarkeun atawa ngalakonkeun carita wayang
dibarengan ku gamelan
2. Ciri
– ciri Carita Wayang
1. Carita
nu aya dina carita wayang dumasar kana carita anu geus tetep, nyaeta carita
Ramayana jeung Mahabarata anu asalna ti India anu mangrupakeun kitab suci umat
Hindu. Di Indonesia, carita wayang geus kapangaruhan ku ajaran agama Islam
jeung pangaruh carita lokal sejenna.
2. Carita
wayang, caritana bisa pondok atawa bisa oge panjang saperti novel atawa wawacan
anu bisa dibaca nepi ka sapeupeuting atawa malahan bisa nepi ka mangpoe-poe.
3. Palaku
nu aya dina carita wayang, biasana mangrupa jalma, atawa dewa anu mangrupa
jalma.
4. Carita
wayang dina sumebarna, umpamana di daerah Sunda, nyaeta ngaliwatan pagelaran
wayang golek, jeung sacara tinulis mangrupa carpon, novel, dangding atawa
wawacan. Carita wayang ditulis ku pangarang anu jelas anu biasana mangrupa
tulisan fragmen atawa bagian-bagian anu dumasar kana carita Ramayana jeung
Mahabarata anu asalna ti India.
5. Eusi
carita nu aya dina carita wayang sok siga carita nu aya dina dongeng, nyaeta
dina caritana sok loba carita pamohalan atawa carita bohong, saperti aya jalma
anu bisa ngapung, jeung sajabana.
3. Jenis-jenis
wayang
1.
Wayang Gelung nyaritakeun lalakon
ramayana jeung mahabarata
2.
Wayang Kilitik ( Krucil ) nyaritakeun
lalakon Prabu Damarwulan, Minakjingga jeung sajabana
3.
Wayang Potehi nyaritakeun lalkon ti
negeri Cina
4.
Wayang Cepak nyaritakeun lalakon umar
maya jeun rana
5. Wayang
Suluh nyaritakeun lalakon masyarakat sasapoena
4. Istilah
Carita Wayang
1.
Kakawen /kakawin : lagu dina bahasa kawi
2.
Murwa : Dalang ngamimitian ngawayang
3.
Nyandra : Nataan
wayang nu keur dipaenkeun
4.
Garap : Cara ngigel /
merangkeun wayang
5. Antawacana : Caritan Wayang
2
BAB
3
LAPORAN KAGIATAN ANALISIS CARITA
WAYANG
KITAB LAYANG
KALIMUSADA
1. Parafase
Carita Wayang
Di padepokan parewaran, Abiasa kadatangan
Arjuna jeung Gatotkaca. Nu boga maksud naroskeun ka Abiasa, yen bener Kitab
Layang Jamus Kalimusada kitab karajaan amarta teh leungit kusabab di copet ku
si Cepot. Abiasa teh hente ngjawab, malahan si Gatotkca jeung Arjuna dititah naanyakeun
kanu berhak, anu leuwih nyaho jeung leuwih ahlina, nyaeta Prabu Batara Kresna.
Salajeung na Arjuna jeung Gatotkca mangkat ngamprokan Batara Kresna, ngan
Gatotkaca mah ngemprokan helan ayahanda na nyaeta Bima anu sarua keur neangan
si Cepot.
Ngan nu nyokot kitab layang jamus
kalimusada teh lain si cepot putrana semar tapi jelemaan nu nyarupaan Cepot. Pangna
jelemaan eta nyokot kitab Layang Jamus Kalimusada teh, hayang ngamprokn,
ngahijikeun para pajabat nagara jeung rakyat jeung rek nyampeken naon maksud ti
butir Layang Jamus Kalimusada teh, nu salama ieu bertolak belakang jeung
nilai-nilai na teh hente dimangfaatkeun, hente dipake tina kahirupan
Arjun, Gatotkaca jeung Bima, jeung Kresna ngusahakeun mawa balik kitab Layang Jamus Kalimusada
,nepi ka Bima oge gelut jeung jelemaan Cepot, Tapi usahana teh gagal. Ngan
saukur Gatotkaca dititah mawa Cepot asli ti Tumaritis
Salajeungna Gatotkaca jeung rombongan
Cepot jeung Dawala rek mangkat ngamprokan Cepot Jelemaan, maraneh na sarerea
amprok jeung Buta jeung Dewana nu boga Maksud nyulik si Cepot jeleman. Tapina
Buta jeung Dewana teh eleh ku Cepot jelemaan. Saeunggeus eta datang Cepot asli,
nu langsung molohok yen bener aya cepot deui nu sarua jeung maneh na. Teu lila datang
Dawala adi na Cepot anu sarua molohok ninggali yen lanceuk na th aya 2 teras
nanyakn ka Cepot jelemaan yen maneh na th bener nu nyokot Layang Jamus Kalimusada,
pek teh di jawab heu’euh bener. Pek weh datang Gatotkaca, teras disusul ku
Raksasa. Raksasa eta teh Batara Kala, jelemaan Prabu Yudistira raja di Karajaan
Amarta. Maneh na th rek nyokot Layang Jamus Kalimusada ti Cepot jelemaan, tapi
Cepot jelemaan merekeun Layang Jamus Kalimusada ngan kudu mere nyaho saha wujud
aslina Raksasa eta th, teras Cepot
jelemaan mere papatah, pituah keur kaayaan nagara, kumaha kaayaan pamarentah
jeung rakyat. Sanggeus eta wujud raksasa th robah jadi Prabu Yudistira nyaeta
Raja di karajaan Amarta. Teras si Cepot Jelemaan teh robah jadi Sanghiyang
Tunggal nyaeta Rama na Semar anu bapak na Cepot, Dawala jeung Gareng
3
2. Unsur
Instrinsik Carita Wayang
a. Tema
Medarkeun eusi kitab
Nagara Amarta
b. Judul
Kitab
Layang Jamus Kalimusada
c. Tokoh
Jeung Parwatakan
1. Abiasa : Bijaksana, Ta’at (
Protagonis)
2. Arjuna
: Gede Ambeuk, bijaksana ,adil, jiwa satria
( Tritagonis
)
3. Gatotkaca
:
Bijaksana,adil, Gede ambeuk, jiwa satria
(Tritagonis
)
4. Cepot
(Sanghiyang
Tunggal) : Jujur, Ta’at ( Protagonis )
5. Cepot : tukang ngabanyol, jujur, bager (
Protagonis)
6. Dawala : Satia maturan cepot ( Tritagonis
)
7. Buta : Antagonis
8. Dewana : Antagonis
9. Bima : Gede ambeuk, bijaksana, adil ( Tritagonis
)
10. Batara kala
( Jelemaan Prabu Yudistira ) : Gede
ambeuk, Bijaksana, Adil ( Tritagonis )
11. Kresna : Bijaksana, adil (
Protagonis)
d. Galur
Tina
carita ieu galur na teh maju
1. Episode
ka hiji : Arjuna
sareng Gatotkaca nepungan Abiasa
2.
Episode ka dua : Nyaritakeun Bima sareng Gatotkaca neangan si Cepot palsu
di
Leuweung Tibrasara
3.
Episode ka tilu : Arjuna jeung Prabu Batara Kresna ngamprokan
si Cepot palsu
4.
Episode ka opat : Nyaritakeun kumaha amprokna Cepot asli jeung Cepot Palsu
5. Episode
ka lima : Nyaritekeun yen
akhirna Kitab Layang Kalimusada teh diberekeun
e. Latar
1.
Di padepokan parewaran
2.
Di leuweung Tibrasara
4
f. Amanat
1. Kitab
Layang Jamus Kalimusada teh jakeur ngahijikeun bangsana, sukuna. Sanajan bari
papisah, sanajan bari beda. Sabab, Bersatu
teh bakal Tengguh Bercerai mah Runtuh kadituna. Mantak kudu nyaho kana
informasi, kudu bisa maca, tina Tv, tina koran ambeh hente katinggaleun teuing
informasi. Berita saeutik gedena bakal nambahan wawasan apal eusi nagara, jeung
politik. Nagara jeung bangsa ieu teh ngabutuhkeun Sumber daya Manusa nu
berkualitas
2.
Rupa-rupa kajadian pasti eta teh kedenge
kuratusan jeung kujutaan kajadian. Sabab urang sarerea hiji waktu bakal
pananggih jeung poe akhir anu ngandung harti poe pamungkas, raga ditinggalkeun
ku nyawa nyaeta maot tea. Mantak ulah loba teuing kapangaruhan urusan dunya.
Ngan, lain ulah di dunya. Da dunya mah kudu diteangan ku ikhtiar, ngan hate
ulah berat teuing. Kudu Singer Tengger
Hirup mah, dunya akheratpan lahir batin
3. Dina
nagara, bangsa. Rakyat jeung pamimpin ulah nepikeun patonggong tonggong, ulah
pecah belah, sabab diadu domba kupihak ka tilu
4. Mun
hirup sewang sewangan lepas tina sabeungkeutan, moal panggih jeung kasenangan,
pasti bakal panggih jeung kahancuran
5. Nuluykeun
perjuangan karuhun teh lain ngan saukur dipieling sataun sakali. Tapi sok
teruskeun sanajan geus dina alam merdeka. Teruskeun, tembongkeun karya- karya
anu terpuji, karya- karya anu nyieun prestasi bangsa
5
BAB
4
PANUTUP
1. Kacindekan
Jadi, dina mintonkeun wayang golek teh sok make carita wayang tina mahabarata
atanapi ramayana. Dina Pagelaran wayang golek teh sok mere amanat, noh tina
carita wayang na atanapi tina tokoh golek na . Wayang golek kabudayaan
indonesia khususna orang sunda jeung jawa, nu kudu di lestarikeun di jaman
ayeuna
2. Saran
Tinangtos dina nyusun ieu laporan masih keneh seueur kakirangan margi rumaos si
kuring sareng rerengan kelompok 8 sadayana masih keneh diajar, kuayana kitu
miharep ti rerencangan sadayana komentar sareng saran kanggo langkung
saena dina nyusun makalah basa sunda.
6
DAFTAR
PUSTAKA
7
